Notarialny Rejestr Testamentów

Od października 2011r. uruchomiony został Notarialny Rejestr Testamentów w skrócie „NORT”. Rejestr został utworzony po to, aby każdy z potencjalnych spadkobierców zmarłego mógł się upewnić czy zmarły sporządził za życia testament. Ma to znaczenie dla ustalenia jakie osoby dziedziczą po zmarłym. Ponadto rejestracja zmniejsza ryzyko nieuczciwych działań ze strony członków rodziny zmarłego, która przykładowo może wiedzieć, że został sporządzony testament w którym zmarły powołał do dziedziczenia kogoś spoza członków najbliższej rodziny, ale ukrywa ten fakt przed notariuszem albo sądem w sprawie o stwierdzenie spadku, gdyż mogło by to spowodować utratę przez nich prawa do spadku.

Po śmierci danej osoby każdy będzie mógł za pośrednictwem notariusza, po okazaniu mu odpisu aktu zgonu otrzymać informacje z rejestru o tym czy został sporządzony testament. Rejestr nie zawiera jednak samej treści testamentu.

Wpisy w rejestrze mogą być dokonane na wniosek osoby sporządzającej testament – zarówno notarialny jaki i napisany własnoręcznie, ale w tym ostatnim przypadku musimy wcześniej złożyć taki testament na przechowanie u notariusza.

Napisano w kategorii Bez kategorii | Skomentuj

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych

Brzmi bardzo skomplikowanie, ale jest to regulacja prawna, którą każdy nabywający nieruchomość powinien znać. Zapisana została w ustawie o księgach wieczystych i hipotece. Polega na tym, że w przypadku niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi wieczystej nabył własność lub inne prawo rzeczowe. Z tej regulacji wynika przewaga treści księgi wieczystej nad rzeczywistym stanem prawnym co powoduje, że jeżeli nasza czynność prawna została ważnie dokonana to możemy skutecznie nabyć prawo własności nieruchomości, choćby w rzeczywistości przysługiwało innej osobie niż zbywca z którym zawarliśmy umowę. Może też polegać na tym, że nabędziemy prawo w szerszym zakresie niż ono przysługiwało zbywcy, gdyż nie zostały w księdze wieczystej ujawnione obciążenia nabywanej nieruchomości, które w rzeczywistości istniały i powinny być wpisane w księdze.

Rękojmia jest wyłączona przy czynnościach nieodpłatnych np. przy darowiźnie lub gdy mamy w księdze wieczystej wzmiankę o wpisie, który nie został jeszcze ujawniony przez sąd. Rękojmia nie działa przeciwko niektórym obciążeniom nieruchomości np. służebności przesyłu albo drogi koniecznej, ale pomimo tego i tak w dużym stopniu eliminuje ryzyko nabycia nieruchomości z obciążeniami, które pomyłkowo nie zostały wpisane w księdze wieczystej. Zadbajmy więc o to, o ile to możliwe, aby w księdze wieczystej nabywanej przez nas nieruchomości nie było wzmianek oraz aby ujawniony w niej był jej rzeczywisty właściciel, w sytuacji gdy wiemy, że nie został ujawniony – np. gdy nasz zbywca nie został jeszcze wpisany jako właściciel bo co dopiero kupił nieruchomość i od razu chce ją sprzedać kolejnej osobie. Podobnie, gdy  nabywamy nieruchomość od spadkobierców osoby zmarłej, którzy nie są ujawnieni w księdze wieczystej – lepiej zażądajmy aby wpisali się do księgi. Dzięki temu gdyby okazało się, że nie wszyscy spadkobiercy zostali powołani do dziedziczenia lub po latach odnajdzie się testament, który powołuje do spadku zupełnie inne osoby niż te od których nabywamy nieruchomość – będziemy chronieni właśnie rękojmią i nikt nie podważy naszej umowy.

Akt poświadczenia dziedziczenia

Istnieje obecnie możliwość dokonania u notariusza poświadczenia dziedziczenia, zarówno ustawowego jak i testamentowego (za wyjątkiem testamentów szczególnych np. ustnego); zatem do naszego wyboru pozostaje czy stwierdzimy spadek po zmarłych w sądzie czy za pośrednictwem notariusza.

Zaletą dokonania poświadczenia dziedziczenia z pośrednictwem notariusza jest z
pewnością fakt, że terminy oczekiwania na sporządzenie takiej czynności są zdecydowanie krótsze niż w sądzie. Ponadto akt poświadczenia dziedziczenia sporządzany przez notariusza (który jest dokumentem równoważnym z postanowieniem sądowym o stwierdzenie nabycia spadku) staje się „prawomocny” z chwilą wpisania go do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia przez notariusza, a zatem z chwilą dokonywania przez nas czynności u notariusza. Inaczej jest w przypadku postanowienia wydanego przez sąd; staje się ono prawomocne dopiero po określonym czasie.

Dokumenty, które potrzebujemy zabrać ze sobą do notariusza to: odpis skrócony aktu zgonu zmarłego spadkodawcy; jeżeli zmarły był żonaty w chwili śmierci to potrzebny będzie także odpis skrócony aktu małżeństwa oraz odpisy aktów stanu cywilnego spadkobierców czyli odpisy skrócone aktów urodzenia, a w przypadku kobiet, które zmieniły nazwisko na skutek zawarcia związku małżeńskiego – odpisy skrócone aktów małżeństwa. Konieczne jest też podanie informacji o numerze PESEL zmarłego; dobrze jest mieć ze sobą jakiś dokument poświadczający numer PESEL np. stary dowód albo pismo z urzędu miasta z ewidencji ludności. Gdy został sporządzony testament to on również musi być dostarczony notariuszowi. Od niedawna konieczne jest również podanie numerów ksiąg wieczystych, jeżeli zmarły pozostawił po sobie w spadku nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego czy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, dla którego została założona księga wieczysta. Notariusz musi zawiadomić sąd prowadzący księgę wieczystą, w której jako właściciel wpisany był zmarły o fakcie dokonania poświadczenia dziedziczenia. Dobrze jest ujawnić się w księdze wieczystej jak najszybciej bo inaczej sąd może na nas nałożyć grzywnę w wysokości od 500zł do 10.000zł; ma to na celu mobilizować opieszałych spadkobierców do ujawniania się jako nowi właściciele w księgach wieczystych. Nawet jeżeli w najbliższym czasie zamierzamy sprzedać taką nieruchomość to i tak dobrze jest się ujawnić się w księdze wieczystej bo wtedy kupujący ma zapewnioną ochronę w postaci rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (o czym napiszę w późniejszym blogu).

Pamiętać należy, że idąc do notariusza spadkobiercy muszą być zgodni oraz nie mogą działać przez pełnomocników, problem może pojawić się również wtedy, gdy któryś ze spadkobierców jest małoletni.

Zarejestrowane akty poświadczenia dziedziczenia możemy podglądnąć za pośrednictwem strony internetowej Krajowej Rady Notarialnej w zakładce rejestry notarialne – wpisując numer PESEL spadkodawcy.

Krajowy Rejestr Sądowy Online

Tak samo jak w przypadku ksiąg wieczystych, tak i w przypadku podmiotów
gospodarczych zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym, istnieje
możliwość odnalezienia informacji na ich temat za pośrednictwem Internetu. Krajowy
Rejestr Sądowy składa się z: a) rejestru przedsiębiorców, b) rejestru stowarzyszeń,
innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów
opieki zdrowotnej oraz c) rejestru dłużników.

Pod adresem http://krs.ms.gov.pl/ możemy znaleźć wyszukiwarkę podmiotów
w Krajowym Rejestrze Sądowym. Mamy tam trzy opcje wyboru: pierwsza to
podmioty znajdujące się w upadłości, druga to pełny rejestr, a trzecia to organizacje
pożytku publicznego czyli np. fundacje, które mają status organizacji pożytku
publicznego i na które możemy np. przeznaczyć 1% naszego podatku. Najlepiej
kliknąć na pełny rejestr bo tam znajdziemy i informacje o upadłości podmiotu, jak i o
organizacjach pożytku publicznego.

Za pośrednictwem wyszukiwarki nie otrzymamy wszystkich informacji, jakie
daje nam odpis wybrany z KRS’u w sądzie, ale na pewno otrzymamy podstawowe z
nich takie jak: numer REGON i NIP (jeżeli są ujawnione w rejestrze), nazwę i
siedzibę wraz z adresem podmiotu, jego formę prawną (np. spółka, fundacja,
stowarzyszenie itd.), informację, w którym z rejestrów jest wpisany podmiot
(przedsiębiorców, stowarzyszeń itd.), datę wpisu i wykreślenia z rejestru, informacje o
przyznaniu statusu organizacji pożytku publicznego, wskazanie osób lub organu
uprawnionego do reprezentacji podmiotu, sposób reprezentacji, a także w przypadku
organu reprezentującego podmiot – jego skład oraz funkcje jego poszczególnych
członków (np. przy spółce z o.o. będzie to zarząd i będą tam wymienione osoby
wchodzące w jego skład oraz ich funkcje np. Prezes, Wiceprezes czy Członek Zarządu)
oraz wreszcie informacje o upadłości podmiotu lub jego likwidatorach.

Jeżeli chcemy mieć pełne informacje na temat danego podmiotu, który
jest ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym (np. kto jest wspólnikiem, czym
się zajmuje dany podmiot itd.) to konieczna jest wizyta w sądzie gospodarczym i
wybranie odpisu z rejestru.